ไทยโชว์บทบาทความร่วมมือด้านนิวเคลียร์-รังสี ขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนในเวทีนานาชาติ ณ กรุงเวียนนา

          ในวันนี้ (4 มิถุนายน 2567) รศ.ดร.พาสิทธิ์ หล่อธีรพงศ์ เลขาธิการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ในฐานะผู้แทนประเทศไทย ได้รับเชิญให้กล่าวถ้อยแถลงในเวทีการประชุมคณะกรรมการผู้ว่าการทบวงการพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA Board of Governor) ณ สำนักงานใหญ่ IAEA กรุงเวียนนา สาธารณรัฐออสเตรีย โดยกล่าวเน้นย้ำบทบาทสำคัญของไทยภายใต้โครงการความร่วมมือทางวิชาการ (Technical Cooperation; TC) ด้านการเพิ่มขีดความสามารถในการใช้พลังงานนิวเคลียร์อย่างสันติ เพื่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ซึ่งโครงการดังกล่าวถือเป็นกลไกหนึ่งที่จะช่วยประเทศสมาชิกอย่างประเทศไทยสามารถบรรลุเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals, SDGs) อีกทั้งเป็นการสร้างเสริมความแข็งแกร่งในการถ่ายทอดวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ รวมถึงการมีส่วนร่วมในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ

          ประเทศไทยโดยสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (ปส.) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ได้ลงนามกรอบแผนงานของประเทศสำหรับปี พ.ศ. 2565 – 2572 (Country ProgrammeFramework) ร่วมกับ IAEA เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2566 เพื่อจัดลำดับความต้องการในการพัฒนาประเทศด้วยเทคโนโลยีนิวเคลียร์ ผ่านการสนับสนุนจากกิจกรรมความร่วมมือทางวิชาการของ IAEA ซึ่งครอบคลุมทุกสาขา อาทิ ด้านการเกษตร โภชนาการ การแพทย์ อุตสาหกรรม สิ่งแวดล้อม ด้านการวิจัยและพัฒนาที่เกี่ยวข้อง ซึ่งในปี พ.ศ. 2566 ประเทศไทยได้ดำเนินการภายใต้โครงการความร่วมมือดังกล่าวในการแก้ไขปัญหาด้านมลพิษจากพลาสติก ทั้งต้นน้ำและปลายน้ำ โดยโครงการส่วนต้นน้ำ คือ การนำขยะพลาสติกกลับมาใช้ใหม่โดยใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และรังสี เพื่อการผลิตสินค้าทางอุตสาหกรรม ซึ่งดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วในระยะที่ 1 และกำลังดำเนินการในระยะที่ 2  ส่วนโครงการส่วนปลายน้ำ กำลังดำเนินโครงการประเมินผลกระทบและเฝ้าระวังมลพิษจากพลาสติกต่อระบบนิเวศวิทยาทางทะเล และสุขภาพของประชาชนโดยใช้เทคนิคทางนิวเคลียร์และรังสี ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี  พ.ศ. 2568 

          ปส. ในฐานะหน่วยงานหลักด้านประสานความร่วมมือดังกล่าวได้ผลักดันให้เกิดการใช้ประโยชน์จากการเป็นสมาชิกของ IAEA โดยจัดทำโครงการความร่วมมือด้านวิชาการที่ใช้พลังงานนิวเคลียร์ในทางสันติมาโดยตลอด และจะยังคงมุ่งมั่นขับเคลื่อนให้หน่วยงานภายในประเทศมีความร่วมมือทางวิชาการด้านนิวเคลียร์และรังสีทั้งในระดับชาติ และระดับนานาชาติมากยิ่งขึ้น เพื่อส่งเสริมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์ในทางสันติเพื่อเป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป