อว. ประชุมผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา ชี้แจงแนวปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา และแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาค

          วันที่ 4 มีนาคม 2565 ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เป็นประธานเปิดการประชุมสัมมนาเพื่อชี้แจงทำความเข้าใจกับผู้บริหารสถาบันอุดมศึกษา เกี่ยวกับประกาศกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เรื่อง แนวปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา และแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาค โดยมี ศ.ศุภชัย ปทุมนากุล รองปลัดกระทรวง อว., ศ.สมคิด เลิศไพฑูรย์ ประธานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (กกอ.), นายบันลือ วิศิษฎอนุพงษ์ ผู้อำนวยการกองขับเคลื่อนและพัฒนาการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม, คณะอนุกรรมการด้านธรรมาภิบาล, อธิการบดี, รองอธิการบดี, วิทยากร, คณาจารย์และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมประชุม ณ ห้องประชุมศาสตราจารย์วิจิตร ศรีสอ้าน ชั้น 5 อาคารอุดมศึกษา 1 สป.อว. และผ่านระบบออนไลน์ Zoom

         ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ กล่าวว่า อว. เป็นกระทรวงใหม่ สิ่งที่เกิดขึ้นจากการจัดตั้งกระทรวงได้เห็นถึงทิศทาง แนวโน้มต่างๆ ที่เราช่วยกันขับเคลื่อนการปฏิรูปอุดมศึกษา เห็นสิ่งต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย โดยกลไก ณ ปัจจุบันนี้ สถาบันอุดมศึกษาได้เป็นองค์ประกอบสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ เราขยับจากการสร้างคน การสร้างองค์ความรู้ การสร้างนวัตกรรม เพื่อไปทำให้เกิดประโยชน์ขึ้น กระทรวง อว. ปัจจุบันนี้ มีบทบาทเพิ่มเติมในการพัฒนาประเทศ โดยกลไกต่างๆ ที่ขับเคลื่อนมีการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ คือ การเปลี่ยนแปลงที่มุ่งเน้นให้มหาวิทยาลัยจากสถาบันอุดมศึกษาสามารถทำงานได้อย่างดีที่สุดในหน้าที่และบทบาทของตน การที่มีการจัดแบ่งมหาวิทยาลัยแบบเป็นกลุ่ม เพื่อแสดงให้เห็นถึงบทบาทที่มุ่งเน้นของแต่ละแห่ง เมื่อมีบทบาทที่มุ่งเน้นแล้วก็ต้องการให้สถาบันแต่ละแห่ง ดำเนินการอย่างเต็มที่ในบทบาทนั้นๆ จุดประสงค์คือ ทำให้เกิดการทำงานดีที่สุด ไม่จำเป็นจะต้องทำเหมือนกันแต่เมื่อประกอบรวมกันแล้วประเทศได้ประโยชน์

         นอกจากนั้นยังมีการเข้าสู่ตำแหน่งทางวิชาการเพิ่มเติมขึ้นอีก 5 ด้าน ซึ่งเป็นการทำให้สอดคล้องกับการดำเนินงาน สิ่งที่สำคัญมากๆ อย่างยิ่ง คือ คณะรัฐมนตรีให้ความเห็นชอบจัดตั้ง “กองทุนเพื่อพัฒนาการอุดมศึกษา” กองทุนนี้จะเป็นเครื่องมือที่สำคัญอย่างยิ่งในการสนับสนุนให้กับสถาบันอุดมศึกษาที่มุ่งพัฒนาความเป็นเลิศในภารกิจงาน อย่างไรก็ตามยังมีกลไกที่เรียกว่า Sandbox ทางการศึกษา เป็นการเปิดโอกาสให้สถาบันอุดมศึกษาต่างๆ สามารถที่จะคิดทำในสิ่งใหม่ๆ เป็นนวัตกรรมทางการศึกษาที่สอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้ นิสิต นักศึกษา

         อว. จึงได้มีการออกประกาศกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรมเรื่องแนวปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษาและแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคมหลักเสรีภาพทางวิชาการหลักความเป็นอิสระและหลักความเสมอภาคเพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาใช้เป็นแนวทางในการเสริมสร้างธรรมาภิบาล ในสถาบันอุดมศึกษาและเป็นแนวทางหรือมาตรฐานในการบริหารงานและการดำเนินงานภายในรวมทั้งการปรับปรุงแก้ไขข้อบังคับต่างๆ ซึ่งหลักธรรมาภิบาลเป็นหลักการที่ได้รับการยอมรับเป็นสากลว่าสามารถทำให้องค์กรหรือสถาบันต่างๆดำเนินงานได้อย่างมีประสิทธิภาพประสิทธิผลและเป็นไปอย่างโปร่งใสได้รับการยอมรับเชื่อถือรวมถึงสามารถให้ความเป็นธรรมแก่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทุกฝ่าย

         ด้าน นายบันลือ กล่าวรายงานการประชุมในวันนี้ว่า การประชุมในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับประกาศ อว. เรื่อง แนวปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา และแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาค และเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้บริหารและบุคลากรในสถาบันอุดมศึกษาได้แลกเปลี่ยน เรียนรู้ประสบการณ์เกี่ยวกับการดำเนินงานตามแนวปฏิบัติหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา

         อว. ได้ออกประกาศ จำนวน 2 ฉบับ ได้แก่ แนวปฏิบัติตามหลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษา และแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาค ซึ่งได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2564

         สำหรับแนวปฏิบัติตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาคนั้น คณะกรรมการการอุดมศึกษาได้วางแนวปฏิบัติเพื่อให้การจัดการด้านการอุดมศึกษาเป็นไปอย่างมีคุณภาพ และบรรลุวัตถุประสงค์ของการจัดการอุดมศึกษา ตามพระราชบัญญัติการอุดมศึกษา พ.ศ. 2562 ที่กำหนดให้การจัดการอุดมศึกษาต้องเป็นไปตามหลักความรับผิดชอบต่อสังคม หลักเสรีภาพทางวิชาการ หลักความเป็นอิสระ และหลักความเสมอภาค เพื่อเป็นการส่งเสริมและสนับสนุน อันจะก่อให้เกิดธรรมาภิบาลที่ดีอย่างยั่งยืนในสถาบันอุดมศึกษา การกำหนดแนวปฏิบัติทั้ง 2 ฉบับนี้ เพื่อให้สถาบันอุดมศึกษาใช้เป็นแนวทางหรือมาตรฐานกลางในการบริหารงานและการดำเนินงานภายใน รวมทั้งในการกำหนด แก้ไข เพิ่มเติม และปรับปรุงข้อบังคับของสถาบันอุดมศึกษาในส่วนที่เกี่ยวข้องต่อไป