ววน.หนุน SOFT POWER พลังขับเคลื่อนมรดกวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์

สกสว.จัดเสวนาวิชาการ SOFT POWER สร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน ชูแผนการวิจัยด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เพื่อขับเคลื่อนสังคมวัฒนธรรมและการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ ควบคู่กับการสร้างความร่วมมือกับประเทศอื่น ๆ ในระดับภูมิภาค เชื่อมมรดกเอเชีย มรดกโลก

          (7 เมษายน 2565) กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) จัดเสวนา TSRI Forum: “ววน. ขับเคลื่อน SOFT POWER สู่การเติบโตทางเศรษฐกิจที่ยั่งยืน” โดยมี ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เป็นประธาน และมี ศ.กิตติคุณ ดร.สุรพล วิรุฬห์รักษ์ นายกราชบัณฑิตยสภา นายยุทธศักดิ์ สุภสร ผู้ว่าการการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย นายอภิสิทธิ์ ไล่สัตรูไกล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจสร้างสรรค์ (องค์การมหาชน) นางพิมพ์รวี วัฒนวรางกูร ที่ปรึกษากรมส่งเสริมวัฒนธรรม และ รศ.ดร.ปัทมาวดี โพชนุกูล ผู้อำนวยการ สกสว. พร้อมด้วยคณะผู้บริหาร และผู้เชี่ยวชาญที่เกี่ยวข้องร่วมเวทีเสวนา

          โอกาสนี้ ศ.ดร.นพ.สิริฤกษ์ กล่าวปาฐกถาพิเศษเรื่อง “บทบาทของ อว. กับการขับเคลื่อน Soft power ด้วย ววน.” ตอนหนึ่งว่า เราต้องทบทวนจุดแข็งเรื่องการสร้างวัฒนธรรมให้เป็น soft power ที่มีพลังในการขับเคลื่อนทั้งในมิติสังคมวัฒนธรรมและการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศไทยเราเอง รวมทั้งสร้างความร่วมมือกับประเทศอื่น ๆ ในระดับภูมิภาคให้เกิดเป็นพลังในเวทีโลก โดยนำทรัพยากรที่มีอยู่มาผนวกเข้ากับวัฒนธรรมและวิถีความเป็นไทย แล้วสร้างสรรค์ สร้างมูลค่า เพื่อสร้างความมั่งคั่งและการเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศได้อย่างแท้จริง

          “เรามีชุมชนต่างๆ เป็น ‘ต้นน้ำ’ หรือ ‘ตาน้ำ’ ของงานด้านศิลปะและสุนทรียะทั้งหลายของประเทศ งานวิจัยจึงควรส่งเสริมให้เกิดการต่อยอด ขยายผล นำพลังของชุมชนเหล่านี้ไปพัฒนาเศรษฐกิจเชิงสร้างสรรค์ที่เข้มแข็ง และฟูมฟักให้ชุมชนต่างๆ กลายเป็นโรงงานศิลป์และสำนักศิลป์ นอกจากนี้ยังต้องส่งเสริมระบบนิเวศวิจัย รวมถึงเพิ่มพูนทักษะด้านการคิดเชิงออกแบบ ซึ่งเป็นการคิดแก้ปัญหาที่จะสามารถนำไปสร้างสรรค์นวัตกรรม อีกทั้งสามารถพัฒนาแบบจำลองธุรกิจ เพื่อผลักดันงานวิจัยไปสู่การใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ให้เกิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ไม่ว่าจะเป็นมรดกโลกหรือมรดกวัฒนธรรมไทย ซึ่งเป็นภูมิปัญญาอันล้ำค่าของไทย รวมทั้งอาหารที่มีรสชาติอร่อยและเอกลักษณ์ที่โดดเด่น การท่องเที่ยวที่มีความสวยงามของธรรมชาติผนวกกับศิลปวัฒนธรรมไทย อุตสาหกรรมบันเทิงที่สอดแทรกเนื้อหาและเรื่องราวที่บ่งบอกถึงภูมิปัญญาและความคิดสร้างสรรค์ของคนไทยสู่สากล เพื่อการสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันและพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสร้างนักวิจัยรุ่นใหม่ที่จะมีบทบาทสำคัญในการวิจัย และพัฒนาองค์ความรู้ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ซึ่งจะเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนประเทศต่อไป”

          ด้าน รศ.ดร.ปัทมาวดี โพชนุกูล ผู้อำนวยการ สกสว. กล่าวว่า สกสว.ตระหนักถึงความสำคัญของการพัฒนาเศรษฐกิจยุคใหม่ที่มุ่งหวังสร้างอำนาจอ่อน (Soft power) เพื่อเป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศ ด้วยเหตุผลตามที่กล่าวมาข้างต้น สกสว.จึงได้จัดเวทีดังกล่าวเพื่อแสดงถึงบทบาทของ ววน. ในการเป็นเครื่องมือที่จะผลักดันมรดกทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์ พร้อมกับรับฟังความคิดเห็นของภาคนโยบายและภาควิชาการ เพื่อร่วมกันหาแนวทางที่จะสนับสนุนให้เกิดระบบนิเวศของการพัฒนานวัตกรรมและทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งเป็นกลไกสำคัญที่ส่งเสริมความเป็นไทยและยกระดับสู่สากล บนฐานของความหลากหลายทางชีวภาพและความหลากหลายทางวัฒนธรรม ตามแนวทางของ BCG Model อันเป็นโมเดลเศรษฐกิจสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

          อย่างไรก็ดี ข้อเสนอแนะต่างๆ จะถูกนำไปทบทวนยุทธศาสตร์และแผนด้าน ววน. และการจัดสรรงบประมาณ ทั้งในส่วนของการสนับสนุนทุนเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Fund) และทุนสนับสนุนงานพื้นฐาน (Fundamental Fund) ซึ่งจัดสรรตรงยังไปยังหน่วยงานต่าง ๆ ได้ดำเนินการตามภารกิจที่สามารถรับมือและตอบสนองต่อนโยบายการเพิ่ม Soft power ของประเทศต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม ท่ามกลางการไหลบ่าของวัฒนธรรมสมัยนิยมรูปแบบต่างๆ ในยุคโลกาภิวัตน์ รวมถึงการยกระดับบทบาทของประเทศไทยในเวทีโลกต่อไป